گروه آموزشی پنجم و ششم کاشان  

( نيكيش، مانفرد 1376 ، چرا و چگونه ، خزندگان و دوزيستان، ترجمه‌ي بهروز بيضايي، نشر شفق)

از کجا بدانيم حيواني که مي بينيم، يک مار است؟
شما مارها را دوست داريد يا از آن ها بدتان مي آيد؟ تا به حال از نزديک مار ديده ايد؟ در طبيعت يا در باغ وحش؟ بسياري از مردم معتقدند مارها ترسناک و چندش آور هستند؛ به ويژه اگر آزاد باشند! اما مسئولان باغ وحش ها معتقدند بخش مارها يکي از جذاب ترين قسمت هاي مرکزشان براي بازديد کنندگان است.
خلاصه آن که، چه از مارها خوشتان بيايد چه بدتان، آن ها ويژگي هاي جالبي دارند که بخشي از آن ها را در اين مطلب برايتان توضيح خواهم داد.

از کجا بدانيم حيواني که مي بينيم، يک مار است؟

به نظر شما سؤال پيش پا افتاده اي است و شکل و قيافه مارها واضح تر از اين حرف ها است! حتما مي گوييد هر حيواني که دست و پا نداشته باشد، کرمي شکل و روي بدنش از پولک پوشيده شده باشد، يک مار است. اما کار به همين سادگي ها هم نيست. چون برخي از مارمولک ها نيز درست مانند مارها دست و پا ندارند و بدنشان از پولک پوشيده شده است. شما اگر اين مارمولک ها را ببينيد، چگونه آن ها را از مارها تشخيص مي دهيد؟ يک راهش اين است که ببينيد زبان آن ها دوشاخه است يا خير (مارها زبانشان دوشاخه است).
درواقع مارها پرده گوش ندارند و استخواني که در ساير خزندگان ارتعاش هاي صوتي را از پرده گوش انتقال مي دهند، به آرواره زيرين آن ها وصل است، به همين دليل مارها نسبت به صداهاي موجود در فضا تقريباً کر هستند ولي در عوض ارتعاش هايي که از طريق زمين انتقال پيدا مي کند، مانند صداي پا را به خوبي تشخيص مي دهند.
اگر چشمشان تنها پلک پايين را داشت، هم مي توانيد مطمئن شويد که يک مار است. اسکلت مارها و مارمولک ها نيز با هم متفاوت است مارها استخوان سينه، لگن و دست و پا ندارند. البته به جز مارهاي خانواده هاي بوآ و مارهاي کرمي شکل که هنوز آثاري از دست و پا در اسکلتشان باقي مانده است.
راستي! آيا مي دانستيد مارها بين 100 تا 400 و برخي حتي بيشتر از اين تعداد دنده دارند!